Тіл - сезімнің, ойдың жанды көрінісі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Тіл — адамның ішкі әлемін сыртқа шығаратын ең басты құрал. Адам не ойласа, не сезсе, соның бәрі сөзі мен сөйлеу мәнерінен байқалады. Сондықтан бұл мақал сөздің жай дыбыс емес, адамның жан дүниесін танытатын айна екенін білдіреді. Адамның қуанышы, реніші, ашуы, мейірімі, мәдениеті де тіл арқылы көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жанды көрініс» деген тіркес тілдің құр сөз емес, тірі құбылыс екенін меңзейді. Яғни тіл адамның көңіл күйін, мінезін, ішкі ойын анық көрсетеді. «Сезім» мен «ой» қатар алынуы да тегін емес: адам кейде жүрегімен, кейде ақылымен сөйлейді, ал екеуінің де ізі сөзден табылады. Демек, тіл — ішкі болмыстың сыртқа шыққан бейнесі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста, күнделікті қарым-қатынаста ерекше маңызды. Адамның жазған хабары, сөйлеген сөзі, пікір айтуы оның тәрбиесін, сабырын, мәдениетін байқатады. Мысалы, біреу дау-дамай кезінде дөрекі сөйлесе, оның ашуы басым екені көрінеді; ал байыппен, сыпайы жауап берсе, ойы да, сезімі де орнықты екені сезіледі.