Сын түзелмей, мін түзелмейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсенің сынған, бұзылған жерін түземей, оны толық қалпына келтіру қиын. Астарлы мағынасы — адамның бойындағы кемшілік, мінез-құлықтағы олқылық немесе қоғамдағы кемтік алдымен дұрыс сыналып, мойындалып, содан кейін ғана түзеледі. Яғни, қателікті көрмей, оны ашық айтпай, өзгеріс болмайды. Адам өз мінін естуге де, қабылдауға да дайын болуы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сын» сөзі — тек сынған зат емес, сондай-ақ сын, ескерту, кемшілікті көрсету деген мағына береді. «Мін» — адамның мінезіндегі, ісіндегі, ойындағы ақау. Халық осы екі ұғымды байланыстырып, әуелі кемшілікті дәл тану, содан кейін соны жөндеу қажет екенін бейнелі түрде жеткізген. Демек, сыртқы түзету ішкі түсініктен басталады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды оқу, тәрбие, жұмыс не отбасы мәселесінде жиі қолдануға болады. Мысалы, қызметкер үнемі кешігіп жүрсе, басшы оны жазғырып қана қоймай, себеп-салдарын ашып айтып, тәртіпті түзетуге көмектессе, нәтиже шығады. Яғни, өзгеріс үшін шынайы сын да, сол сынға құлақ асу да қажет.