Тасыған қазан төгілер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Тасыған қазан төгілер деген мақалдың тура мағынасы — қазанға ас тым көп құйылса, қайнап-тасығанда төгіліп кетеді. Астарлы мағынасы — адам шамадан тыс асқақтаса, мақтанса, тәкаппарланса не ісін мөлшерден асырса, түбі зиянға ұшырайды. Яғни кез келген нәрсенің шегі бар, артықтық пен асыра сілтеу жақсылыққа апармайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қазан» — береке, тұрмыс, ырыс символы. «Тасу» — шектен шығу, мөлшерді білмеу. «Төгілү» — сол артықтықтың салдары, шығын мен өкініш. Халық қазанды күнделікті тіршіліктегі нақты зат ретінде алып, адамның мінезі мен іс-әрекетін соған теңеп отыр. Демек, толып тұрған қазан қалай сыртқа ағып кетсе, шектен шыққан адам да абыройынан, байлығынан не беделінен айырылуы мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жоспарсыз шығын, орынсыз мақтан немесе жұмысты тым көбейтіп жібергенде айтылады. Мысалы, бір адам табысын көрсете беремін деп қымбат заттарды қарызға алып, кейін төлей алмай қиналса, үлкендер «Тасыған қазан төгілер» деп ескертуі мүмкін. Бұл сөз адамды сабырға, қанағатқа және мөлшерді сақтауға шақырады.