Тасқан төгілер, іскен жарылар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ыдыс толып тасса, ішіндегі сұйық төгіледі; ал ашып қойылған, ісінген нәрсе жарылады. Астарлы мағынасы: шектен шыққан, өлшемнен асқан кез келген іс ұзаққа бармайды, міндетті түрде зиян әкеледі. Адам да, мінез де, байлық та, ашу да, даңқ та шамадан асса, соңы өкінішке ұрындырады. Халық бұл сөз арқылы «орта жолды ұста, артық кетпе» деген ойды жеткізеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тасқан» сөзі — мөлшерден асқан судың күйі ғана емес, ашу, тойымсыздық, астамшылықтың бейнесі. «Төгілер» — жиналған нәрсенің ұстамай, ысырапқа айналуы. Ал «іскен жарылар» — сырттай толып, іші кернеліп тұрған нәрсенің әлсіздігін көрсететін образ. Яғни, сыртқы сәні бар, бірақ іші берік емес істің түбі күйрейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал адамға сабыр мен өлшемді еске салады. Мысалы, біреу табысқа жетіп алып, өзін жоғары ұстап, өзгелерді менсінбей кетсе, көп ұзамай беделінен айырылуы мүмкін. Сол сияқты, жұмыста да шамадан тыс уәде беріп, орындай алмай қалу — «тасқан төгілер, іскен жарылардың» нақты көрінісі.