Тәнің таза болғанша,
Жаның таза болсын.
«Тәнің таза болғанша, Жаның таза болсын.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сыртқы тазалығынан гөрі ішкі тазалығының, яғни жанның пәктігі мен ниеттің адалдығының маңызды екенін айтады. Тәнді таза ұстау да қажет, бірақ адамды адам ететін — ар-ұят, жүрек тазалығы, ой мен ниеттің дұрыстығы. Астарлы мағынасы: сырт көрініс әдемі болғанымен, көңіл кір болса, адамның қадірі кемиді. Ал жаны таза адам қарапайым болса да, сыйлы болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тән» — адамның сыртқы болмысы, дене тазалығы, өмірдегі көрінетін қыры. «Жан» — ішкі әлемі, мінезі, адамгершілігі, ниеті. Мақал екі ұғымды салыстыра отырып, рухани тазалықты жоғары қояды. Тазалық образы мұнда тек кір-қоқыстан арылу емес, күншілдік, өтірік, жаман пиғылдан таза болу дегенді білдіреді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал әсіресе тәрбие, мінез, қарым-қатынас туралы айтылғанда қолданылады. Мысалы, бір адам киімі өте ұқыпты, сөзі сыпайы, бірақ өзгеге қиянат жасап жүрсе, оған: «Тәнің таза болғанша, жаның таза болсын» деп ескерту айтуға болады. Бұл сөз адамды ішкі мәдениетін түзетуге шақырады.
Janyń taza bolsyn.