Көкірек таза болмаса,
Көз тазасы не керек?
Жаның таза болмаса,
Тіл тазасы не керек?

Негізгі мағынасы

Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның көкірегі, жаны таза болмаса, сыртқы тазалықтың пайдасы шамалы деген ой. Астарлы мағынасы — адамның ішкі дүниесі, ниеті мен пиғылы дұрыс болмаса, әдемі сөз де, таза көрініс те шынайы ізгілікке жеткізбейді. Қазақ танымында адамды адам ететін нәрсе — тек сыртқы ұқыптылық емес, ең алдымен жүрек тазалығы, ар-ұят және ниет тазалығы.

Образдар мен теңеулер

Мұндағы көкірек — адамның ойы, ниеті, ішкі әлемі. Көз тазасы — сыртқы көрініс, жанардың адалдығы, ал тіл тазасы — сыпайы, шын, орынды сөйлеу. Жан мен тіл бір-бірімен байланысты: жаны бұзылған адамның сөзі де бұзылады. Сондықтан мақал ішкі тазалықты бәрінен биік қояды.

Қазіргі өмірде

Бұл ойды бүгін де жиі қолдануға болады. Мысалы, әлеуметтік желіде әдемі сөз жазып, ізгі адам сияқты көрінгенмен, шын өмірде біреуді қорлап, өтірік айтатын адамға бұл мақал дәл келеді. Яғни сыртқы мәдениеттен бұрын, ішкі ниет пен адамгершілікті түзету қажет.