Сыпайы сырын білдірмес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Сыпайы, әдепті адам ішкі сырын, көңіл күйін, өкпе-ренішін немесе мақтанышын сыртқа көп шығара бермейді. Бұл мақалдың тура мағынасы — мінезі жұмсақ, тәртібі көркем кісі өзін тежеп ұстайды, артық сөзге бармайды. Астарлы мағынасы — кісілік пен сабырдың белгісі: адам өз сезімін бақылап, жағдайға қарай байыппен әрекет етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сыпайы» сөзі тек әдептілікті емес, ішкі мәдениетті, өзін ұстауды білдіреді. «Сырын білдірмес» деген тіркес адамның жүрегіндегі ойды, құпиясын, жан күйзелісін бірден байқатпауын аңғартады. Мұнда сыртқы тыныштық пен ішкі тереңдік қатар суреттеледі. Қазақ түсінігінде шынайы тәрбиелі жан көп сөйлемей, ісімен танылатын адам ретінде бағаланады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал эмоцияны басқару, артық ашылмау, кәсіби және жеке қарым-қатынаста сабыр сақтау туралы айтылады. Мысалы, жұмыста бір қызметкерге қиын сөз айтылса да, ол ашуға берілмей, мәселені байыппен шешсе, жұрт оны сыпайы, ұстамды адам деп таниды. Мұндай мінез сенім тудырады және дауды ушықтырмайды.