Ер жігітке өлім бар да, қорлық жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер азаматтың өмірінде қауіп-қатер, сынақ, тіпті өлім де болуы мүмкін екенін айтады. Бірақ нағыз ер жігіт арын сатып, намысын таптатпайды, қорлыққа көне бермейді. Яғни, адам басына қандай ауыр жағдай түссе де, намысын сақтап, ер мінезден таймауы керек деген астарлы ой жатыр. Мұнда өлімнен де биік нәрсе — ар мен намыс екені меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
«Ер жігіт» образы — батыл, жауапкершілігі бар, ел намысын ойлайтын азаматтың бейнесі. «Өлім бар» деуі — өмірдің өткінші, қатердің бар екенін білдіреді. Ал «қорлық жоқ» деген тіркес — ер адамның еңсесін түсіретін, қадірін кетіретін ездікке жол бермеу керек дегенді аңғартады. Бұл жерде өлім мен қорлық салыстырылып, намыс қорлықтан жоғары қойылады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал өз пікіріңді, абыройыңды қорғап, әділетсіздікке бейжай қарамауды ескертеді. Мысалы, бір адам жұмыс орнында заңсыз қысым көрсе, қорқып үндемей жүре бермей, өз құқығын мәдениетті түрде қорғауы керек. Мақалдың тәрбиесі — қиындықтан қашпау, бірақ ар-ожданды жоғалтпау.