«Шындық қамал бұзар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
«Шындық қамал бұзар» деген мақалдың тура мағынасы жоққа жуық, өйткені мұнда нақты қамал туралы емес, шын сөздің күш-қуаты айтылып тұр. Астарлы мағынасы — ақиқаттың күші өте зор: ол қанша мықты, берік, қарсыласқан кедергі болса да, түбінде жеңіп шығады. Өтірік пен жасандылық уақытша ғана тұрады, ал шындық ерте ме, кеш пе бәрін ашып, әділдікті орнатады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қамал» — берік қорған, кедергі, жабық сыр, немесе адам мен қоғамдағы өтірікпен салынған тосқауылдың бейнесі. «Бұзар» сөзі шындықтың әлсіз емес, керісінше өте қуатты екенін көрсетеді. Яғни шындықты ешқандай жасырын әрекет, жалған сөз, айла-шарғы ұзақ ұстап тұра алмайды.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы, жұмыс орнында бір қызметкер қателігін жасырып жүрсе, құжаттар мен деректер ақыры бәрін дәлелдеп шығады. Сонда шындық анықталып, мәселе ашық шешіледі. Сондықтан бұл мақал адамды адал болуға, өтіріктен аулақ жүруге, ақиқаттан қорықпауға үйретеді.