Шыбынға шоқпар көтермес болар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ұсақ-түйекке бола шамадан тыс ашуланба, орынсыз күш жұмсама дегенді білдіреді. Тура мағынасында шыбын сияқты болмашы жәндікке шоқпар көтеру — ысырап әрі қисынсыз әрекет. Астарлы мағынасы — мәселенің көлемін дұрыс бағалап, әр іске өлшеммен қарау, ұсақ нәрсені үлкен дау-дамайға айналдырмау.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шыбын» — болмашы, мәні аз нәрсенің бейнесі. Ал «шоқпар» — күш, қару, қатал әрекет белгісі. Халық осы екі образды қарсы қойып, кішкентай мәселеге үлкен құрал қолдану ақылға сыймайтынын көрсетеді. Яғни, әр нәрсенің өз орны, өз салмағы бар.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адамдардың сабырлы, байыпты болуына үндейді. Мысалы, жұмыста бір әріптестің болмашы қателігі үшін оны жұрт алдында қатты сөгу — «шыбынға шоқпар көтергенмен» бірдей. Мұндайда мәселені сабырмен түсіндіріп, жұмсақ түрде түзету әлдеқайда тиімді.