Ақша ашпайтын құлып жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ақша кез келген құлыпты аша алады деген ой. Астарлы мағынасы — дүниеде байлықтың күші зор, ақша арқылы көп кедергіні жеңуге, талай істі жылжытуға болады. Бірақ мақал ақшаға табынуды емес, оның өмірдегі ықпалын ескеруді меңзейді. Сонымен бірге ол адамды сақ болуға, әр нәрсенің шешімі тек ақша емес екенін ұмытпауға үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құлып» — шешімі қиын мәселе, жабық есік, кедергі, тосқауылдың бейнесі. «Ашу» — сол кедергіні жою, жол табу деген ұғым. Ақша құлыпты ашатын кілтке теңеліп, оның билігі мен күшін көркем түрде көрсетеді. Бұл — халықтың өмірден түйген шынайы байқауы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кейде емханаға тез кіру, жақсы қызмет алу, құжат ісін жылжыту сияқты жағдайларда айтылады. Мысалы, бір адам кезекке тұрмай мәселені тез шешу үшін ақша жұмсаса, жұрт: «Ақша ашпайтын құлып жоқ» деп айтуы мүмкін. Дегенмен мұндай сөздің астарында сыни реңк те бар: кейде ақша уақытша жол ашқанымен, абырой, адалдық, сенімнің орнын баса алмайды.