Бұлбұл болып қырылдағанша,
Шымшық болып шырылда.
«Бұлбұл болып қырылдағанша, Шымшық болып шырылда.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға өз шамасын біліп, табиғатына сай іс қылуды ескертеді. Тура мағынасында бұлбұлдың әсем сайрауы мен шымшықтың шырқыраған даусы салыстырылады. Астарлы мағынасы: сырттай әдемі көрінуге, даурығып сөйлеуге тырысқаннан гөрі, өзіңе лайық, шынайы болу дұрыс. Яғни, шамаң келмейтін іске ұмтылып жасандылық танытқанша, қарапайым болса да адал, орнымен әрекет еткен жөн.
Образдар мен теңеулер
Бұлбұл — әсем үнді, сұлу дауыс пен сәнділік символы. Шымшық — шағын, қарапайым құс, бірақ өз үні өзіне жарасымды. «Қырылдау» сөзі әдемілікті бұзып, жасандылықты білдірсе, «шырылдау» табиғи, қарапайым үнді аңғартады. Осы арқылы мақал адам мінезіндегі жасандылық пен шынайылықты қарсы қояды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде немесе жұмыста өзін өзгеден артық көрсеткісі келетін адамға қатысты айтылады. Мысалы, біреу білімі жетпей тұрып, күрделі тақырыпта бос сөз айтып, өзіне лайық емес кейіп танытса, оған осы мақал ескерту болады. Мағынасы: өз қабілетіңді асыра көрсетпей, барды бағалап, шындыққа сай әрекет ет.
Shymshyq bolyp shyrylda.