Әркімнің өз қолы өзіне қарай бүкір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: әр адамның өз қолы өзіне қарай иіліп, өз денесіне жақын тұрады. Астарлы мағынасы: адам ең алдымен өз қамын ойлайды, өз пайдасын, өз мүддесін көбірек қорғайды. Яғни, көп жағдайда кісі өзіне жақын нәрсені, өзіне тиімді істі бірінші орынға қояды. Мақал адам табиғатындағы өзімшілдік пен жеке бас мүддесін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қол» — адамның әрекеті, ісі және таңдауының бейнесі. «Өзіне қарай бүкіру» — өзіне тарту, өз пайдасына бұру дегенді білдіреді. Бұл образ адам мінезінің ішкі қисынын өте дәл көрсетеді: әркім өзіне қолайлысын іздейді, өзіне қатысты нәрсеге көбірек көңіл бөледі. Сол арқылы мақал адамды өзін танып, басқаның да жағдайын түсінуге шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды жұмыс, сауда, қызмет көрсету сияқты ортада жиі қолдануға болады. Мысалы, біреу келісім жасағанда ең алдымен өзіне тиімді шартты алуға тырысса, «Әркімнің өз қолы өзіне қарай бүкір» деп айтуға болады. Бұл сөз адамға тек өз пайдасын ойламай, әділдік пен ортақ мүддені де ескер деген ескерту ретінде қолданылады.