Ағайынның алтын сарайынан,
Ананың жыртық лашығы артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал туған-туыстың, әсіресе ананың жылуы мен мейірімі кез келген байлықтан қымбат екенін білдіреді. Тура мағынасында «алтын сарай» — сәнді, бай үй, ал «жыртық лашық» — жұпыны, кедей баспана. Астарлы мағынасында адамға байлық пен көркем көріністен гөрі, жанға жақын, мейірімді орта қымбат. Ана отырған қарапайым үйдің өзі сүйіспеншілік пен тыныштық сыйлайды, сондықтан ол ағайынның сән-салтанатты мекенінен де артық көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алтын сарай» — мол дәулет, сыртқы жылтыр, дүние байлығының бейнесі. Ал «жыртық лашық» — қарапайым өмір, таршылық болса да, шынайы жылылық бар шаңырақтың символы. Ананың бейнесі — мейірімнің, қамқорлықтың, кешірім мен жанашырлықтың шыңы. Мақал байлықтың сыртқы сәнін емес, адамның жүрекке жақындығын жоғары қояды.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл сөзді отбасы құндылығын еске салу үшін қолданады. Мысалы, адам шетелде үлкен жалақы алып, жайлы пәтерде тұрса да, анасының үйіндегі қарапайым дастарқан мен ыстық ықыласын сағынады. Сол кезде ол «жайлылықтан бұрын, туған үйдің мейірімі артық» екенін түсінеді.
Ananyń jyrtyq lashyǵy artyq.