Соқырдың қолына түспе,
Саңыраудың астына түспе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — көзінде кемістігі бар адамның қолына түсуге де, құлағы естімейтін адамның астына түсуге де болмайды деген ескерту. Астарлы мағынасы — қандай да бір істі бейқам, ойсыз адамға сеніп тапсыру қауіпті. Мұнда сақтық, алдын ала ойлау, өз ісіңе жауапкершілікпен қарау қажеттігі айтылады. Яғни адам айналасындағы жағдайды да, қарсы алдындағы кісінің мүмкіндігін де ескеріп әрекет етуі керек.
Образдар мен теңеулер
«Соқыр» мен «саңырау» мұнда нақты адамды кемсіту үшін емес, байқамау, аңғармау, естімеу сияқты әлсіз жақтарды бейнелейтін образ ретінде алынған. «Қолына түсу» — біреудің билігіне немесе қарауына кіру, ал «астына түсу» — бір істің салмағын көтеріп, зардабын тарту дегенді білдіреді. Осы бейнелер арқылы халық ойланбай жасалған қадамның зиянын өте ықшам түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сенімсіз адамға маңызды жұмысты тапсырмау керек деген мағынада қолданылады. Мысалы, құжатты тексермеген, жауапкершілігі төмен қызметкерге қаржы есебін берсең, қателік кетуі мүмкін. Сондықтан кез келген істі бақылаумен, тексерумен, ойланып атқарған дұрыс.
Sańyraýdyń astyna túspe.