«Өзі білмегеннің аузына қарама.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Өзі бір нәрсені білмейтін адамның сөзіне сеніп, оған жалтақтама. Мақал кеңесшіні таңдауда сақ болуды үйретеді: біреудің айтқанын қабылдамас бұрын, оның сол істі білетін-білмейтінін ойлан. Білмейтін адамның кеңесі адастырады, ал оған тәуелді болған кісі өзі де қате жолға түседі. Аузына қарау — кеңесін күту, айтқанын бұлжытпай орындау.
Образдар мен теңеулер
«Аузына қарау» — қазақ тіліндегі бейнелі тіркес: біреудің не айтарын күтіп, соның сөзіне тәуелді болу. Көзді біреудің аузына қадау — оған толық сену, өз ойыңнан бас тарту. Мақал осы бейнені бір шартпен шектейді: өзі білмейтін адамның аузына. «Өзі» сөзі маңызды: бәлкім, ол басқаға ақыл айтуға құмар, бірақ істің өзін білмейді. Қысқа бұйрық сөйлем мақалды тікелей ескертуге айналдырады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Біреу білікті емес адамның кеңесіне сеніп, соның айтқанымен жүргенде ескерту ретінде айтылады. Денсаулық, ақша, оқу, мал бағу сияқты маманның сөзі керек жағдайларда жиі естіледі. Үні — ескерту, кейде мысқыл. Кеңес берушінің көзінше айту оны ренжітуі мүмкін. Мысалы: «Дәрігерге көрін, көршінің айтқан еміне сенбе. Өзі білмегеннің аузына қарама».
Қолданылу жағдаяттары
— Ауылдағы қойшы малы ауырғанда, көршісінің кеңесімен емдемек болады; ұлы мақалды айтып, мал дәрігерін шақырады.
— Футбол командасында бір бала тактиканы жаттықтырушыдан емес, досының сөзінен алып, ойында қателеседі; капитан оған мақалды айтады.