Өлмеген өлі балыққа кездеседі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — тірі балық өлі балыққа да кездесіп қалады. Астарлы мағынасы — өмірде әрекет еткен, талпынған адам жолда тосын мүмкіндікке, ырысқа немесе пайдаға кезігеді. Ал қол қусырып отырғанға ештеңе оңайдан келмейді. Яғни тіршілік қимыл, ізденіс, әрекет үстінде ғана алға жылжиды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өлмеген өлі балық» деген бейне — қимылсыз, дәрменсіз, әрекетсіз күйді меңзейді. Балықтың су ішінде тоқтаусыз қозғалып жүретіні белгілі, сондықтан оның тоқтауы өмірге қарсы жағдайдай әсер береді. Осы образ арқылы халық жалқаулықты, селқостықты сынап, тіршілік үшін талпынудың қажет екенін түсіндіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал оқуда, жұмыста, кәсіпте өте орынды айтылады. Мысалы, жас маман бірнеше жерге түйіндеме жіберіп, үнемі ізденсе, бір күні жақсы жұмысқа орналасуы мүмкін. Ал еш әрекет жасамай, «кезіксе ғой» деп отыру нәтиже бермейді. Демек, мүмкіндік көбіне қимылдаған адамға жолығады.