Мақтаншақ бар ақылын мақтанға тауысады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Мақалдың тура мағынасы: мақтаншақ адам өзіндегі бар ақылды, күшті, қабілетті шынайы іске жұмсамай, оны көпіріп сөйлеуге, өзін жоғары көрсетуге сарп етеді. Астарлы мағынасы: артық мақтан адамды өсірмейді, қайта қадірін кетіреді; ақыл мен талант сөзбен емес, іспен көрінуі керек. Шын парасатты кісі өз жетістігін асырып айтпайды, сабырмен әрекет етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ақылын тауысады» деген тіркес адамның бар күш-қуатын бос даңғазалыққа жұмсап қоятын бейнені көрсетеді. Мұнда ақыл — бағалы қазына, ал мақтан — сол қазынаны рәсуа ететін әдет ретінде алынған. Яғни адамның ішкі мазмұны емес, сыртқы даңқы алға шығып, мәні төмендейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі заманда да өте өзекті. Әлеуметтік желіде өзін ғана көрсетіп, нақты іс атқармайтын, бар жетістігін әсірелеп жариялайтын адамдарға қатысты айтуға болады. Мысалы, біреу «мен бәрін білемін» деп көп мақтанып, бірақ тапсырманы орындай алмаса, оның мақтанға кеткен ақылының пайдасы болмайды. Сондықтан бүгінгі өмірде бұл мақал кішіпейіл болуға, істі сөзден жоғары қоюға үндейді.