Қыз - әкесіне жұлдыз, шешесіне күн.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қыз баланың ата-ана өміріндегі орны ерекше екенін білдіреді. Әкесі үшін ол — түнді жарық қылатын жұлдыз сияқты қуаныш пен үміттің нышаны, ал шешесі үшін — күндей жылу беріп, тіршілігін көріктендіретін сүйікті перзент. Тура мағынасында да, астарлы мағынасында да қыз бала үйдің берекесін кіргізіп, ата-ананың көңілін өсіретін қымбат жан ретінде суреттеледі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жұлдыз» сөзі — алыстан жарқыраған, көз тартатын әсемдік пен сүйіспеншіліктің белгісі. Ал «күн» — жылу, мейірім, өмір сыйлайтын ең үлкен қуаттың бейнесі. Яғни қыз баланың нәзіктігі, көркі, инабаттылығы әке-шешенің жүрегіне нұр құяды деген ой айтылған. Бұл теңеулер қыздың қадірін аспан денелеріне теңеп, оның отбасы үшін аса қымбат екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал ата-ананың қызын аялап өсіріп, оның тәрбиесі мен болашағына жауапкершілікпен қарауын еске салады. Мысалы, бір әке қызының жетістігіне қуанып, оны қолдап отырса, ол шынында да әкесіне жұлдыздай, шешесіне күндей шаттық сыйлайды. Мұндай сөз қыз баланы құрметтеуге де, ата-ананың мейірімін бағалауға да тәрбиелейді.