Күркіреуі бар да, жауары жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай қатты көрініп, көп шу шығарғанмен, нақты ісі, берер нәтижесі жоқ адамды не құбылысты меңзейді. Тура мағынасында күн күркіреп, аспан дамылсыз гүрілдесе де, жаңбыр жаумай қалуы мүмкін. Астарлы мағынасында да сол сияқты: сөз көп, айқай көп, ал әрекет жоқ. Халық мұндайды бос даурықпа, құр уәде, нәтижесіз мақтанға балайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «күркіреу» — әсерлі үн, қатты сөйлеу, қаһарлы көріну. Ал «жауары жоқ» — сол дабыстың артында пайда да, шынайы іс те жоқ екенін білдіреді. Яғни сыртқы көрініс пен ішкі мазмұнның сәйкес келмеуі көрсетілген. Қазақ танымында мұндай образ адамды сөзге емес, іске қарауға шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уәде көп беріп, бірақ орындамайтын адамдарға қатысты жиі айтылады. Мысалы, бір қызметкер жиналыста үлкен жоспар айтып, бәрін таңғалдырғанымен, кейін ештеңе тындырмаса, оған «күркіреуі бар да, жауары жоқ» деуге болады. Мақал осылайша адамды сабырлы, нақты, нәтижелі болуға тәрбиелейді.