Ер белгісі - құнында,
Зер белгісі - пұлында.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер адамның шынайы белгісі оның атқаратын ісі мен жауапкершілігінде, ал зерек, пысық адамның белгісі оның тапқырлығында, пайдалы істе, ұқыпты әрекетінде екенін меңзейді. Тура мағынада «құн» мен «пұл» адамның не нәрсеге ие екенін білдірсе, астарлы мағынада адамның қадірі сыртқы сөзбен емес, нақты бағасымен, істің нәтижесімен өлшенеді. Ер жігіттің ерлігі де, намысы да бос мақтанмен емес, қиын сәтте мойнында тұрған жүкпен танылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ер» — батыл, жауапты азаматтың бейнесі. «Құн» сөзі оның салмағын, қадірін, қоғам алдындағы бағасын аңғартады. Ал «зер» — ойлы, епті, ісмер адам. «Пұл» — пайда, өтім, құндылық деген ұғымда қолданылып тұр. Яғни халық адамды сөйлеген сөзіне емес, істеген ісіне қарап бағалау керек деген ойды бейнелі түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, жұмыс орнында біреу көп уәде беріп, бірақ нәтиже көрсетпесе, ол қадір таппайды; ал өз ісін тындырып, жауапкершілікпен орындайтын адам бағаланады. Сол сияқты жас маманның беделі дипломымен ғана емес, нақты еңбегімен қалыптасады.
Zer belgisi - pulynda.