Қисық қабырғадан қыңыр адам қиын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тура мағынасында адамның қабырғасы қисық болса, денеге қалай ыңғайсыздық тудырса, қыңыр, айтқанға көнбейтін адам да айналасына солай қиындық әкеледі деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — мінезі қатаң, өз дегенінен қайтпайтын, ақылды сөзге құлақ аспайтын жанмен тіл табысу да, оны жөнге салу да ауыр. Мұндай адам көбіне ұжымның, отбасының, ағайынның татулығына кедергі келтіреді.
Образдар мен теңеулер
«Қисық қабырға» — адамның табиғи мінезіндегі кемшілік пен ыңғайсыздықтың бейнесі. Қабырғаның қисық болуы денеге салмақ түсірсе, қыңыр адамның мінезі де елге, ортаға салмақ түсіреді. «Қыңыр адам» — бірбеткей, қасарысқыш, ақылға көнбейтін кісі. Мақал осы екі образ арқылы мінездің түзулігі адамның өміріндегі ең үлкен қасиеттердің бірі екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жұмыс орнында, отбасында немесе достар ортасында жиі қолданылады. Мысалы, команда болып істеп жатқан жобада бір адам ешкімнің кеңесін тыңдамай, өз бетінше қасарыса берсе, бүкіл істің ілгерілеуі баяулайды. Сондай сәтте жұрт: «Қисық қабырғадан қыңыр адам қиын» деп, қырсық мінездің ортаға зиянын еске салады.