«Ит бір сүрінсе, қырық сүрінеді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ит бір рет сүрінсе, артындағы қырық ит те сүрінеді. Астарлы мағынасы: біреудің оғаш ісі, қателігі не әлсіз қадамы басқаларға да әсер етеді. Яғни, бір адамның жаңсақтығы көптің ісіне бөгет болып, ортақ істі тежеп жіберуі мүмкін. Сонымен бірге бұл сөз кез келген істі абайлап, жауапкершілікпен атқару керек екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ит» — нақты жануардан гөрі, бір топтың, бір істің немесе адамдардың бейнесі. «Бір сүріну» — қателесу, жаңылу, сенімсіз қадам жасау. «Қырық сүріну» — сол қателіктің жалғасып, көпке зиян тигізуі. Мұндағы сан да шартты: қырық дегені — көпшілік, мол шығын, ауқымды ықпал деген ұғымды күшейтеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал командамен жұмыс істегенде, жауапты қызметте немесе оқу барысында жиі қолданылады. Мысалы, бір қызметкер құжатты дұрыс тексермей жіберсе, бүкіл бөлімнің жұмысы кешігеді. Сол кезде «Ит бір сүрінсе, қырық сүрінеді» деп, әр адамның ұқыптылығы ортақ нәтижеге әсер ететінін түсіндіреді.