Жалғаймын деп үзіп алма,
Түзеймін деп бұзып алма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр істі абайлап, ойланып істеуді үйретеді. Бір нәрсені жөндеймін, көмектесемін, жақсартамын деген ниет дұрыс болғанымен, асығыстық пен шала әрекет керісінше зиян келтіруі мүмкін. «Жалғаймын» дегені — байланыстырмақ, толықтырмақ; «үзіп алма» дегені — барды жоғалтып алма деген ескерту. «Түзеймін» дегені — ретке келтірмек; «бұзып алма» дегені — түзетемін деп бұрынғыны құртып алма деген астар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «үзіп алу» мен «бұзып алу» — тек бір заттың сынуы емес, ойланбай істелген әрекеттің салдары. Ал «жалғау» мен «түзету» — жақсы ниет, жөндеу, қалпына келтіру ниетін білдіреді. Халық осылайша нәзік нәрсені де, күрделі істі де күшпен емес, еппен ұстау керек екенін бейнелеп отыр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды техника жөндегенде, қарым-қатынасқа араласқанда, не жұмысқа түзету енгізгенде жиі қолдануға болады. Мысалы, біреу телефонның сымын жөндеймін деп тартып қалып, оны мүлде істен шығарып алса, «Жалғаймын деп үзіп алма, түзеймін деп бұзып алма» деп айту орынды. Бұл сөз сабырлы, ұқыпты болуға шақырады.
Túzeımin dep buzyp alma.