Ақылды қария - ағып тұрған дария.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ақыл-кеңесі мол, өмір көрген қарияның орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қария — жасы үлкен адам, ал астарлы мағынасында ол көпті көрген, тәжірибесі терең, сөзі салмақты, елге бағыт беретін дана кісі. Халық ақылдың жасқа емес, өмірлік тәжірибе мен парасатқа байланысты келетінін ұқтырады.
Образдар мен теңеулер
«Ақылды қария» — тек қарттықты емес, саналы ойды, сабырды, көрегендікті бейнелейді. Ал «ағып тұрған дария» деген теңеу қарияның білімін, ақылын, сөзі мен тәлімін тоқтаусыз аққан мол суға ұқсатады. Дария қалай кең, терең әрі пайдалы болса, ақылды қарияның да өнегесі сондай шексіз, жұртқа қажет деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал үлкенді сыйлау, ақыл сұрау, тәжірибелі адамның сөзін тыңдау қажет екенін еске салады. Мысалы, жас отбасы үй алу, бала тәрбиесі немесе кәсіп бастау алдында ата-әжесінен кеңес алса, талай қателіктен сақтанады. Демек, қария сөзі — тек өткеннің емес, бүгіннің де темірқазығы.