Сырдың суы сирағынан келмейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Сырдың суы сирағынан келмейді» деген мақал тура мағынасында Сыр өзенінің суы адамның сирағынан, яғни тізеден де аспайтынын білдіреді. Астарлы мағынасы — бір нәрсе сырт көзге үлкен, қауіпті не аса мәнді көрінгенімен, шын мәнінде ол соншалықты қорқынышты да, қиын да емес. Бұл сөз көбіне «асыра айтпа», «шамадан тыс қорықпа», «мәселені өз орнында бағала» деген ойды жеткізеді. Адам кейде алдағы істі немесе бөгетті тым ауыр көріп, жасқанып қалады. Мақал сондай сәтте сабыр сақтап, байыппен қарауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «Сырдың суы» — кең, атақты өзеннің бейнесі. Ал «сирағынан келмейді» дегені судың биіктігі төмен, яғни аса терең емес екенін аңғартады. Халық үлкен өзеннің өзін қолжетімді, аса қатерлі емес құбылыс ретінде суреттеу арқылы, өмірдегі қиындық та кейде ойдағыдай қорқынышты болмайтынын меңзейді. Образ өте қарапайым, бірақ әсерлі: биік көрінген нәрсенің шындығы төмен болуы мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам жаңа жұмысқа, емтиханға не алғашқы жолсапарға қорқып тұрғанда айтылады. Мысалы, студент күрделі көрінген емтиханнан қатты сескенсе, тәжірибелі адам: «Қорықпа, Сырдың суы сирағынан келмейді» деп, істің орындалатынына сенім береді. Бұл — сабыр мен өз күшіне сенудің белгісі.