Ғайыптан тапқан алтыннан,
Ақсақалдың батасы артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — аяқ астынан, күтпеген жерден табылған алтыннан да ақсақалдың батасы қымбат деген сөз. Астарлы мағынасы — адамға нағыз байлық тек материалдық дүние емес, үлкеннің ақ тілегі, ел ағасының разылығы, жол көрсететін батасы екенін ұқтырады. Баталы сөз адамға бағыт береді, ісіне береке қосады, өмір жолын ашық етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ғайыптан тапқан алтын» — ең күтпеген, оңай келген байлықтың бейнесі. Ал «ақсақалдың батасы» — тәжірибелі, көргені көп, сөзі дуалы адамның ізгі тілегі мен рухани қолдауы. Халық алтынды бағалы дүние деп таниды, бірақ бұл жерде бата одан да жоғары қойылады. Себебі алтын жоғалуы мүмкін, ал ақыл мен бата адамның ғұмырлық серігіне айналады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал үлкенді құрметтеп, ата-әже, қария, ұстаз, ел ағасының ақ батасын алудың қадірін еске салады. Мысалы, жас жұбайлар үйлену тойында ақсақалдан бата алса, жұрт оны жақсылықтың, берекенің бастауы деп қабылдайды. Яғни, табыс пен мүмкіндікке қарағанда, ізгі тілек пен рухани қолдау әлдеқайда маңызды екені айтылады.
Aqsaqaldyń batasy artyq.