Ер - елдің айнасы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ер - елдің айнасы» деген мақал ер азаматтың мінезі, ісі, сөзі мен жүріс-тұрысы тұтас елдің болмысын танытатынын білдіреді. Тура мағынасында, айна қандай затты дәл көрсетсе, ер адам да өз ортасының, өз халқының жақсы-жаман қасиетін сыртқа шығарады. Астарлы мағынасы — ердің жауапкершілігі зор, өйткені оның ісі жеке басымен ғана өлшенбейді, ел намысына да әсер етеді. Сондықтан азамат адал, әділ, сабырлы, намысты болса, халықтың беделі де биіктей түседі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «айна» — адамды сол қалпында көрсететін шындықтың символы. Яғни ер адамның бойындағы қасиеттер жасырын қалмайды, елге көрініп тұрады. «Ер» сөзі тек жынысты емес, азаматтық деңгейін, қайрат пен парасатты да аңғартады. Бұл образ арқылы халық: ердің ісі — көпке үлгі, сөзі — өлшем, мінезі — тәрбие деген ойды жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, ауылдың не қаланың бір белсенді азаматы қоғамдық іске жауапсыз қараса, бүкіл ортаға сын түседі; ал әділ, еңбекқор, мәдениетті болса, оның айналасындағы адамдар да соған қарап бой түзейді. Сондықтан бұл сөз әр ер азаматты өз мінезіне, ісіне мұқият болуға шақырады.