Екі үйдің қонағы
Емексіп жүріп аш қалар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір үйде де, екінші үйде де толық отырып тамақ ішпей, қонақ болып жүре берген адам аш қалуы мүмкін. Астарлы мағынасы: бір іске не бір жаққа толық бекінбей, екіұдай болып жүрген жан түбінде пайда көрмей, ұтылып қалады. Қазақ даналығы мұнда тұрақсыздықтың, аралық күйдің зиянын ескертеді. Адам нақты шешім қабылдап, бір бағытты ұстанбаса, ісі де, несібесі де шашырап кетеді.
Образдар мен теңеулер
«Екі үй» — екі жақ, екі мүмкіндік, екі таңдаудың символы. «Қонақ» — уақытша адам, тұрақсыз қимылдың бейнесі. «Емексіп жүру» — бір жерден де, бір нәрседен де толық дәм татып үлгермей, созылып жүруді білдіреді. Ал «аш қалу» — тек қарын ашу емес, мақсатсыздықтың, нәтижесіздіктің белгісі. Яғни мақал адамды екіұдайлықтан сақтандырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыста, оқуда немесе жеке шешім қабылдауда көп қолданылады. Мысалы, бір адам екі жұмысқа да жармасып, ешқайсына толық көңіл бөлмесе, екеуінен де нәтиже шығара алмайды. Сонда оны осы мақалмен: «Екі үйдің қонағы емексіп жүріп аш қалар» деп ескертуге болады.
Emeksip júrip ash qalar.