Екі себеп, бір сылтау.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның бір істен қашып құтылу үшін себепті көбейтіп, сылтауды алға тартатынын білдіреді. Тура мағынасында «екі себеп» пен «бір сылтау» айтылғанымен, астарында жауапкершіліктен жалтару, шын ниетін жасыру жатыр. Яғни адам істі орындаудың орнына, ақталудың жолын іздейді. Мұнда мақал жалқаулықты, екіұштылықты және орынсыз ақталуды сынайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «себеп» — шынайы жағдайды білдірсе, «сылтау» — сол жағдайды бүркемелейтін жасанды уәж. «Екі» мен «бір» саны да жай сан емес: адам сырттай дәлелін көбейткендей көрінгенімен, бәрібір бір ғана мақсатқа — қашуға қызмет етеді. Қысқа сөзбен көптің көзін алдауға тырысқан мінезді әшкерелейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды бүгін де жиі қолдануға болады. Мысалы, студент тапсырманы уақытында орындамай, «интернет болмады», «уақытым жетпеді», «компьютерім істемеді» деп бірнеше сылтау айтса, осы мақал дәл келеді. Ол адамды шындықты айтып, жауапкершілікті мойындауға шақырады.