Екеу болсаң, бір-біріңмен кеңес,
Біреу болсаң, қабырғаңмен кеңес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның жалғыз шешімге сеніп қалмай, ақылдасудың қадірін білуі керек екенін айтады. Екі адам болсаң, ойыңды ортаға салып, біріңнің пікіріңді бірің толықтыр; сонда қателік азаяды. Ал жалғыз қалсаң, өзіңе өзің сүйен, ойыңды таразылап, сабырмен шешім қабылда деген астар бар. Яғни, кез келген істі асықпай, ақылмен атқару керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кеңес» — тек сөйлесу емес, ақылдасу, салмақтау, дұрыс жол табу. «Қабырғаңмен кеңес» деген тіркес жалғыз адамның жан сырын ішкі ойымен, ар-ұятымен, тәжірибесімен салыстырып шешуін білдіреді. Қабырға — адамның жанындағы ең жақын нәрсе сияқты берілген бейне, ол жалғыздықты да, ішкі ойға үңілуді де меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл сөз қазір де өте орынды. Мысалы, адам маңызды жұмысқа орналасар алдында не үй алмас бұрын өз ойына ғана емес, сенімді адаммен ақылдасқаны дұрыс. Ал егер жалғыз шешім қабылдауға тура келсе, эмоцияға берілмей, бәрін ой елегінен өткізу керек. Осы мақал адамды сабырлы, ойлы болуға тәрбиелейді.
Bireý bolsań, qabyrǵańmen keńes.