Білім сүріндірмейді, білек сүріндіреді.
«Білім сүріндірмейді, білек сүріндіреді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Білім адамды сүріндірмейді, қателікке ұрындырмайды, ал тек күшке сенушілік сүріндіреді. Ақылмен ойланған адам қадамын абайлап басады, ал күшіне масаттанған адам ойланбай әрекет етіп, қателеседі. Мақал білекке ғана сүйенудің қауіпті екенін, білімнің адамды сақтайтын қорған екенін айтады. «Сүріну» мұнда өмірдегі қателік, жаңылыс.
Образдар мен теңеулер
Сүріну — аяқ бір нәрсеге ілініп, құлай жаздау; жолда жүргенде болатын жай. Өмір жолға, адам жолаушыға теңеледі: білім — көзі ашық жолаушы, ол кедергіні алдын ала көреді. Білек тек итере алады, бірақ жолды көрмейді. «Білім — білек» дыбыстық ұқсастығы мақалдарда жиі қарсы қойылады, бұл жерде де ойды өткірлейді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Күшіне сеніп, асығыс әрекет етіп, қателескен адамға айтылады. Кеңес, сабырлы сын ретінде. Төбелесте, жарыста, жұмыста күшке ғана сенген адамның қатесін көрсеткенде жарасады; ашуланған адамды сабырға шақыру үшін де айтылады. Мысал: «Құлыпты күшпен ашпақ болып, есікті сындырдың. Білім сүріндірмейді, білек сүріндіреді».
Қолданылу жағдаяттары
— Ауыр қазанды жалғыз көтеремін деп қолын жарақаттаған ұлына әкесі мақалды айтып, арбаны көрсетеді.
— Күрес жарысында қарсыласын тек күшпен жеңбек болған балуан әдістен ұтылады; бапкер мақалды айтады.