Берер Тәңірім талап қылсаң,
Түк таплайды қарап жатқан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: егер адам тырысып, талап қылса, Тәңірі оған несібесін береді. Ал қарап жатып, әрекет етпесе, ештеңе таппайды. Астарлы мағынасы — адам өмірде тек тілекпен емес, еңбекпен, ізденіспен, әрекетпен жетістікке жетеді. Несібе де, мүмкіндік те талаптанғанға келеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «Берер Тәңірім» — адамның ризық-несібесін жаратқан Құдайдың мейірімі. «Талап қылсаң» — мақсат қойып, еңбектену, іздену, талпыну. «Түк таплайды қарап жатқан» деген тіркес — қол қусырып отырған адамның пайда көрмейтінін көрсететін бейнелі сөз. Яғни, қарап жатқан жанның қолына ештеңе түспейді деген ойды күшейтеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал білім алуға, мамандық үйренуге, жұмыс іздеуге тікелей қатысты. Мысалы, бір жас маман тек дипломға сеніп отырмай, қосымша курс оқып, тәжірибе жинаса, жұмыс табуы оңайырақ болады. Бұл мақал адамды жалқаулықтан сақтап, еңбектің, талпыныстың қадірін ұқтырады.
Túk taplaıdy qarap jatqan.