Бейнет аяқ астында,
Жақсылық ағаш басында.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал еңбектің, қиындықтың және жақсылықтың арақатынасын білдіреді. «Бейнет аяқ астында» дегені — адам жақсылыққа, ырысқа, табысқа жету үшін әуелі ауыр еңбекке, табанды әрекетке сүйенеді. Яғни бейнет жерге жақын, күнделікті тіршіліктің ішінде, аяқпен жүріп өтетін жолда жатыр деген ой бар. Ал «Жақсылық ағаш басында» — жақсы нәтиже бірден түсе салмайды, оны биіктен, ұзақ ізденістен, сабырмен жетіп алуға болады деген астарлы мағына береді. Ағаш басы — қол жетуі қиын, бірақ жемісі тәтті биік мұраттың белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «аяқ астында» мен «ағаш басында» деген қарсы қойылған образдар бар. Аяқ астында — төмен, жақын, ауыр жол; ал ағаш басында — жоғары, сирек, қымбат құндылық. Бұл теңеу өмірдегі жеңіл нәрсенің қадірі аз, ал қиындықпен келген нығметтің бағасы жоғары екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал оқуда, жұмыста, кәсіпте өте орынды. Мысалы, студент емтиханға дайындалу үшін бірнеше ай еңбектенеді, ұйқысын азайтады, ізденеді. Сол бейнеттің нәтижесінде жақсы баға алып, мақсатына жетеді. Демек, табысқа апарар жол — тұрақты еңбек пен шыдам.
Jaqsylyq aǵash basynda.