Бейнет деген не?
Мағынасы
Ауыр еңбек, машақат, қиындық; адамның маңдай терін төгіп, азап шегіп атқаратын жұмысы мен басынан кешкен тауқыметі.
- «Бейнет көру», «бейнет шегу» — қиындық көру, азап тарту.
Мақалдарда
Мақалдарда бейнет көбіне «зейнет» пен «рахатқа» қарсы қойылады: бейнеттің соңы — зейнет, яғни ауыр еңбек түбінде жеміс береді.
Мысалдар
- Әкем бұл үйді көп бейнетпен салды.
- Бейнетсіз келген табыстың қадірі болмайды.
Мағыналас сөздер
Қарама-қарсы мағыналы
зейнетрахат
«бейнет» сөзі бар мақалдар 12
- Білімнің басы - бейнет, түбі - зейнет. Білімнің басы бейнет: алғашында оқу ауыр, машақатты. Ал түбі, ақыры — зейнет, яғни рахат, игілік. Оқып жүргенде адам ұйқысын…
-
Сөз бергенге ерме,
Бөз бергенге ер.
Сөз бейнет болар,
Бөз көйлек болар. Бұл мақал адамды жеңіл уәде мен сыртқы жылтырауға алданбауға шақырады. Тура мағынасында «сөз берген» — бос уәде айтқан адам, ал… - Бейнет түбі - зейнет. «Бейнет түбі — зейнет» мақалы еңбектің, қиындықтың және төзімнің соңында міндетті түрде игілік, рахат, жеміс болатынын білдіреді…
- Келген - дәулет, кеткен - бейнет. Келген нәрсе — дәулет, кеткен нәрсе — бейнет: байлық келгенде адам қуанады, кеткенде азапқа түседі. Мақал дәулеттің кіріп-шығып…
-
Бейнет аяқ астында,
Жақсылық ағаш басында. Бұл мақал еңбектің, қиындықтың және жақсылықтың арақатынасын білдіреді. «Бейнет аяқ астында» дегені — адам жақсылыққа, ырысқа… -
Именіп жүріп көрген игіліктен
Қарсыласып көрген бейнет артық. Бұл мақалдың тура мағынасы: бір істі именіп, именшектеп, батыл қадам жасамай жүріп көрген пайдадан, қайсарлықпен қарсы тұрып… - Бейнет көрмеген берекесіздік істейді. Бейнет көрмеген, қиындықтың дәмін татпаған адам көбіне істің қадірін толық білмейді. Ол еңбектің, шыдам мен тәжірибенің арқасында…
-
Рахат іздесең, бейнетінен қорықпа,
Қуаныш іздесең, қайғысынан қорықпа. Бұл мақал адам өміріндегі жақсылық пен қуаныш оңай келмейтінін айтады. Рахатқа, табысқа, тыныш тірлікке жету үшін бейнетті көтере… -
Жақсы әйел - зейнет,
Жаман әйел - бейнет. Бұл мақал отбасы өміріндегі жардың рөлін айтады. Жақсы әйел үйге береке кіргізіп, еріне тірек болып, тұрмысты жеңілдетеді… -
Бейнетің қатты болса,
Тапқаның тәтті болар. Бұл мақал еңбектің, қиындықпен келген істің қадірі жоғары болатынын айтады. Адам қанша бейнет көріп, маңдай терін төксе, соның… -
Төзе алмасаң бейнетке,
Қолың жетпес зейнетке. Бұл мақал еңбектің, қиындықтың және сабырдың арасындағы байланысты көрсетеді. Тура мағынада, бейнет — ауыр еңбек, машақат; зейнет… -
Еңбек ет те, егін ек,
Жарымасаң, маған кел.
Белді бу да, бейнет қыл,
Байымасаң, маған кел. Сөйлеуші тыңдаушыға ашық уәде береді: еңбек ет, егін ек, белді бекем буып, бейнет шек — сонда да тоймасаң, байымасаң, маған кел…