Тіл тәтті, бауыр қатты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Тіл тәтті, бауыр қатты» деген мақал адамның сөзі жұмсақ, жылы болғанмен, туыстық немесе ішкі береке әрдайым оңай сақталмайтынын білдіреді. Тура мағынасында тілдің тәттілігі — жағымды, ұтымды сөйлеу; бауырдың қаттылығы — адам арасындағы жақындықтың кейде салқындап, жібімей тұратыны. Астарлы мағынасы: жылы сөз бен әдеп жақсы қарым-қатынасқа жол ашады, бірақ туыстық байланыс тек сөзбен емес, қамқорлық, түсіністік және сабырмен бекемделеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тіл тәтті» тіркесі — сыпайы, әсерлі, көңілге жағатын сөздің бейнесі. «Тәтті» сөзі тілдің адамды баурайтын күшін көрсетеді. Ал «бауыр қатты» дегені — бауырластықтың, жақындықтың кейде суып, қатып қалуын меңзейді. Мұнда «бауыр» тек дене мүшесі емес, ағайын, туыс, жақын адам деген ұғымда қолданылған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі заманда да өзекті: жұмыста, отбасында, әлеуметтік желіде адамдар бір-бірімен жұмсақ сөйлессе, түсініспеушілік азаяды. Мысалы, ағайындар мұра бөлісе алмай ренжісіп тұрса, сабырлы сөз айтып, әркімнің көңілін табу мәселені жеңілдетеді. Яғни, жылы тіл қатынасты жақсартады, ал қатты мінез араны алыстатады.