«Тіл тәтті, бауыр қатты.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
«Тіл тәтті, бауыр қатты» деген мақал адамның сөзі жұмсақ, жылы болғанмен, туыстық немесе ішкі береке әрдайым оңай сақталмайтынын білдіреді. Тура мағынасында тілдің тәттілігі — жағымды, ұтымды сөйлеу; бауырдың қаттылығы — адам арасындағы жақындықтың кейде салқындап, жібімей тұратыны. Астарлы мағынасы: жылы сөз бен әдеп жақсы қарым-қатынасқа жол ашады, бірақ туыстық байланыс тек сөзбен емес, қамқорлық, түсіністік және сабырмен бекемделеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тіл тәтті» тіркесі — сыпайы, әсерлі, көңілге жағатын сөздің бейнесі. «Тәтті» сөзі тілдің адамды баурайтын күшін көрсетеді. Ал «бауыр қатты» дегені — бауырластықтың, жақындықтың кейде суып, қатып қалуын меңзейді. Мұнда «бауыр» тек дене мүшесі емес, ағайын, туыс, жақын адам деген ұғымда қолданылған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі заманда да өзекті: жұмыста, отбасында, әлеуметтік желіде адамдар бір-бірімен жұмсақ сөйлессе, түсініспеушілік азаяды. Мысалы, ағайындар мұра бөлісе алмай ренжісіп тұрса, сабырлы сөз айтып, әркімнің көңілін табу мәселені жеңілдетеді. Яғни, жылы тіл қатынасты жақсартады, ал қатты мінез араны алыстатады.