Ажал деген - атқан оқ,
Бір Алланың қақпаны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ажалдың келуі — атылған оқтай тез, кенет және қайтарымсыз екенін білдіреді. Бұл жерде тура мағынада өлімнің тоқтаусыз, алдын ала біле бермейтін құбылыс екені айтылса, астарлы мағынада адам өмірдің өткінші екенін ұғынып, әр күнін мәнді өткізуі керектігі ескертіледі. Сондай-ақ пенде өз күшіне тым сенбей, тағдырға мойынсұнып, сақтық пен сабырды қатар ұстауы қажет деген ой бар.
Образдар мен теңеулер
«Атқан оқ» — жылдамдықтың, дәлдіктің, кері қайта қоймайтын істің бейнесі. Оқ атылған соң, оны тоқтату қиын; дәл сол сияқты ажал да келгенде, оның алдына бөгет қою мүмкін емес. Ал «Бір Алланың қақпаны» деген тіркес ажалдың адам қолындағы іс емес, Жаратушының жазмышы екенін меңзейді. Мұндағы «қақпан» — күтпеген жерден ұстап алатын, құтылу қиын тағдырлық сынақтың символы.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал адамға өмірдің қадірін түсіндіріп, босқа уақыт өткізбеуге шақырады. Мысалы, денсаулықты күтпей, «кейін көремін» деп жүре берсек, кеш қалуымыз мүмкін. Сондықтан дәрігерге уақытында қаралу, қауіпсіздік ережесін сақтау, жақындарға мейіріммен қарау сияқты істерді кейінге қалдырмай жасаған дұрыс.
Bir Allanyń qaqpany.