Ата - бәйтерек, бала - жапырақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ата - бәйтерек, бала - жапырақ» мақалында ата мен баланың арасындағы байланыс терең бейнеленген. Тура мағынасында бәйтерек — биік, қуатты ағаш, ал жапырақ — сол ағаштың сәні мен тіршілігінің белгісі. Астарлы мағынада ата — отбасының тірегі, қорғаны, ақылшысы; бала — сол тіректен нәр алып өсетін ұрпақ. Яғни үлкеннің өнегесі мен тәжірибесі болмаса, кіші дұрыс бағыт ала алмайды. Бұл мақал ұрпақ сабақтастығын, ата-ана беделін және тәрбиенің маңызын көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
Бәйтерек — мықтылықтың, биіктіктің, тұрақтылықтың символы. Ол тамыры терең, көлеңкесі кең ағаш ретінде отбасының берік негізін аңғартады. Жапырақ — нәзіктік, өсу, жас өмір белгісі. Жапырақ ағаштан ажырамайтыны сияқты, бала да атадан тәлім алып, содан қуат табады. Бұл теңеу үлкеннің сөзі мен ісі кішіге бағыт екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-ананың бала тәрбиесіндегі орнын түсіндіруде жиі айтылады. Мысалы, әке-шешесі кітап оқып, еңбекқор болып, сабырлы сөйлесе, бала да соған еліктеп өседі. Сондықтан «Ата - бәйтерек, бала - жапырақ» деген сөз отбасыдағы үлгі мен өнегенің қаншалықты маңызды екенін еске салады.