Алпыс - дер шағы,
Жетпіс - мер шағы,
Сексен - жер шағы
Тоқсан - шер шағы,
Жүз - көр шағы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам өмірінің кезең-кезеңмен өтетінін, әр жастың өз сыны мен салмағы бар екенін білдіреді. Алпыста адам әлі де еңсесін тіктеп, тіршіліктің бел ортасында болады. Жетпісте қуаты бәсеңдеп, өмірдің мерейлі, бірақ сабырлы шағы басталады. Сексенде адам жер таянып, күш-қуаттың азаятынын меңзейді. Тоқсанда шер, яғни мұң мен өкініш, өткен өмірді ойлау басым болады. Жүзге келгенде адам дүниелік тірліктен алыстап, көрге жақындағанын астарлайды. Бұл — қарттықты құрметтеп, өмірдің өткінші екенін еске салатын терең ой.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дер», «мер», «жер», «шер», «көр» сөздері ұйқас қана емес, өмірдің соңғы белестерін бейнелейтін көркем образдар. «Дер шағы» — әрекет етуге, тірлікке араласуға лайық кезең. «Мер шағы» — мерейі артқан, бірақ баяулаған жас. «Жер шағы» — жер таянып жүру, әлсіздік белгісі. «Шер шағы» — көңілге мұң ұялап, өткенді көп ойлайтын кез. «Көр шағы» — өмірдің ақырына ишара.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал үлкен кісілерге құрметпен қарап, жас шамасының ерекшелігін түсінуге үйретеді. Мысалы, отбасында 70 жастағы атаға ауыр жұмыс жүктемей, оның орнына ақыл-кеңесін тыңдау дұрыс. Мақал адамға уақыттың қадірін біліп, әр жастың бағасын түсінуді ескертеді.
Jetpis - mer shaǵy,
Seksen - jer shaǵy
Toqsan - sher shaǵy,
Júz - kór shaǵy.