Әр ашық ауыздың бір алдаушысы бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Әр ашық ауыздың бір алдаушысы бар» деген мақал көп сөйлеудің, орынсыз бос сөздің зиянын ескертеді. Тура мағынасында аузы ашық, яғни сөйлей беретін адамның арасында артық айтып, өтірік қосып жіберетін, сенімге қиянат жасайтын кісі кездесуі мүмкін деген ой бар. Астарлы мағынасы — адам сөзінде ұстамды болып, әр айтқанын ой елегінен өткізуі керек. Сөз көп жерде қателік те, алдау да көбейеді. Сондықтан кез келген сөзге сене салмай, байыппен бағамдау қажет.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ашық ауыз» сөзі — тілі тыйылмайтын, көп сөйлейтін адамды бейнелейді. «Алдаушы» — сол көп сөздің ішінде шындықты бұрмалап, өз пайдасына қарай сөйлейтін кісінің образы. Бұл жерде ауыздың «ашық» болуы сөйлеудің шектен тыс көптігін, ал «алдаушы» соның ішіндегі қауіпті мінезді білдіреді. Халық сөздің салмағын осылай образбен жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе әлеуметтік желіде, хабар таратуда немесе жұмыс орнындағы әңгімеде өте өзекті. Мысалы, біреу интернетте дәлелсіз өсек таратып, адамдарды шатастыруы мүмкін. Сол кезде «әр ашық ауыздың бір алдаушысы бар» деп, әр ақпаратқа сене бермей, тексеріп алу керектігін түсінеміз.