Айырылар дос ердің артқы қасын сұрайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Айырылар дос ердің артқы қасын сұрайды — шын дос қиын сәтте де, айырылысар кезде де адамға немқұрайды қарамайды. Мұнда тура мағынада жолға шыққан не қоштасып тұрған адамнан жол жөнін, жағдайын сұрағандай көрінеді. Астарлы мағынасы — досыңның амандығын, хал-жағдайын білуді, оған ілтипат көрсетуді білдіреді. Нағыз ер жігіт досының көңілін тауып, соңғы сәтте де қамқорлық танытады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «айырылар» сөзі қоштасу, алыстау, екі жолдың айырылуын меңзейді. «Артқы қас» — адамның сыртқы бейнесі ғана емес, оның ізі, жолы, қал-жағдайы деген астар береді. Яғни дос адам бір-бірінің жайын сұрап, артта қалған көңіл-күйін де назардан тыс қалдырмайды. Бұл жерде достықтың сыртқы емес, ішкі сыйластығы суреттелген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жақын адамға құр сөзбен емес, шынайы қамқорлықпен қарауды еске салады. Мысалы, бір досыңыз басқа қалаға көшіп бара жатса, оны жай ғана шығарып салмай, жолы болсын деп тілеп, амандығын сұрау — осы мақалдың мәні. Бұл достықтың берік белгісі.