«Адамзат бірде теңіз, бірде самал.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Адам мінезі мен өмір болмысы бірқалыпты болмайды: бір кезде ол кең, терең, салмақты теңіздей көрінсе, бір кезде жеңіл, жұмсақ, сезімтал самалдай болады. Бұл мақал адамның табиғаты да, көңіл күйі де, іс-әрекеті де жағдайға қарай өзгеріп тұратынын меңзейді. Астарына үңілсек, кісі бойындағы қуат пен байып, сабыр мен нәзіктік қатар жүретінін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы теңіз — тереңдік, молдық, күш, салмақты ой мен кең пейілді білдіреді. Ал самал — жеңілдік, тыныштық, жұмсақтық, мейірімнің белгісі. Екі образ бір-біріне қарсы қойылып, адамзаттың алуан қырын көрсетеді. Яғни адам бірде асау да, бірде байсалды; бірде қатал да, бірде мейірімді болуы мүмкін.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі заманда да адамның мінезін түсіндіру үшін қолданылады. Мысалы, жұмыста қатал шешім қабылдайтын басшы үйінде өте жұмсақ, сабырлы әке болуы мүмкін. Сол сияқты, бір адам қиын сәтте темірдей берік болса, басқа кезде көңілі нәзік, жанашыр болып шығады. Мұндайда мақал адамның көпқырлы болмысын қабылдауға үйретеді.