Халық туралы 364
Халық туралы мақал-мәтелдер ел бірлігі, намыс, салт-дәстүр мен ортақ мінезді қысқа да нұсқа жеткізеді.
364
Мақал-мәтел
112.9K
Қаралым
310
Орташа
Сұрыптау:
Көпке тентек - Құдайға шет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көпшілікке қырсық, тентек адам өзін ғана емес, айналасындағы жұртты да...
Елден безген көмусіз қалады.
**Негізгі мағынасы** «Елден безген көмусіз қалады» деген мақал адам өз жұртынан, қауымынан қол үзсе, қиын күнде тірек т...
Жаманды ел ішінен жау алады.
**Негізгі мағынасы** «Жаманды ел ішінен жау алады» деген мақалдың тура мағынасы — әлсіз, берекесі кеткен, ішкі ынтымағы...
Барын ортаға салса, жоқшылыққа саналмас.
**Негізгі мағынасы** Бар бар жерде оны жасырмай, жұртпен бөлісіп, ортақ іске жұмсаса, таршылық жеңілдейді деген ой айтыл...
Татарға тілмәш керек емес.
**Негізгі мағынасы** «Татарға тілмәш керек емес» деген мақал тура мағынасында татар халқы өзара сөйлескенде аудармашысы...
Ер туып, жоқ елді бар қыла алмайды,
Ел болса, ер туғызбай тұра алмайды.
Ел болса, ер туғызбай тұра алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жалғыз туған ер азаматтың күші жетсе де, елсіз жерде үлкен іс бітіре а...
Көктің суын көптен аяма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көктен жауған суды, яғни табиғат сыйын халық көптен бөліп пайдаланудан...
Көл азса, сазаны кетіп, табаны қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көлдің суы тартылып, бұзылса, ондағы бағалы балық — сазан азайып, түбін...
Елді ер теңестіреді.
**Негізгі мағынасы** «Елді ер теңестіреді» деген мақалдың тура мағынасы — халықтың, жұрттың жағдайын түзеп, абыройын кө...
Көп ел - сарқылмас көл.
**Негізгі мағынасы** Көп ел болса, күш те, береке де таусылмайды деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада «көл» суы сарқыл...
Ұзын елдің үйіріне,
Қысқа елдің қиырына кетті.
Қысқа елдің қиырына кетті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адамның ұзын елдің үйіріне де, қысқа елдің қиырына да кетуі. Астарл...
Ауылды ала тайдай бүлдіреді.
**Негізгі мағынасы** «Ауылды ала тайдай бүлдіреді» деген мақал ел ішіне іріткі салатын бір адамның бүлікшіл әрекетін бі...
Ерден ердің кемдігі болса да,
Елден елдің кемдігі болмайды.
Елден елдің кемдігі болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ер азаматтың бойында мін, кемшілік болуы мүмкін, ал тұтас елдің кем...
Бірлік қайда болса, еркіндік сонда,
Еркіндік қайда болса, елдік сонда.
Еркіндік қайда болса, елдік сонда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бірлік бар жерде еркін өмір сүруге мүмкіндік туады, ал еркіндік орнаға...
Кеңесті ел кемімес.
**Негізгі мағынасы** «Кеңесті ел кемімес» деген мақалдың тура мағынасы — ақылдасқан, бірлесіп шешім қабылдаған ел әлсір...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Жеті атасын білмеген - жетесіз.
**Негізгі мағынасы** Жеті атасын білмеген адамды халық «жетесіз» деп сынайды. Мұндағы тура мағынасы — өз тегін, ата-баба...
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
**Негізгі мағынасы** Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге же...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
«Халық туралы» мақал-мәтелдер – елдің рухын, бірлік пен ынтымақтың қадірін, жұрттың мінез-құлқы мен ортақ жауапкершілігін бейнелейтін нақыл сөздер топтамасы. Бұл санатта көптің күші, қауымның абыройы, татулық пен тәртіп секілді ұғымдар ұрпаққа өнеге болып айтылады.
Мұндағы мақалдар халықтың өмір тәжірибесінен туған: ел басқару, ағайын арасы, қоғамдық келісім, әділдік пен намыс мәселелерін астарлап жеткізеді. Оқырман бұл бөлімнен ұлттық дүниетанымды танып, қоғамға пайдалы ойды қысқа сөйлеммен түйіндеуге көмектесетін сөз маржанын табады.
Мұндағы мақалдар халықтың өмір тәжірибесінен туған: ел басқару, ағайын арасы, қоғамдық келісім, әділдік пен намыс мәселелерін астарлап жеткізеді. Оқырман бұл бөлімнен ұлттық дүниетанымды танып, қоғамға пайдалы ойды қысқа сөйлеммен түйіндеуге көмектесетін сөз маржанын табады.