Халық туралы 364
Халық туралы мақал-мәтелдер ел бірлігі, намыс, салт-дәстүр мен ортақ мінезді қысқа да нұсқа жеткізеді.
364
Мақал-мәтел
92.4K
Қаралым
253
Орташа
Сұрыптау:
Көп ортасында кәрің болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көптің, яғни жұрттың ішінде жас та емес, кәрі де емес, ақылы толысқан,...
Серкесіз қой отары болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қой отарының алдында жол бастайтын серке болмаса, мал шашырап, бағытсыз...
Ауылды ала тайдай бүлдіреді.
**Негізгі мағынасы** «Ауылды ала тайдай бүлдіреді» деген мақал ел ішіне іріткі салатын бір адамның бүлікшіл әрекетін бі...
Елден безген көмусіз қалады.
**Негізгі мағынасы** «Елден безген көмусіз қалады» деген мақал адам өз жұртынан, қауымынан қол үзсе, қиын күнде тірек т...
Көл азса, сазаны кетіп, табаны қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көлдің суы тартылып, бұзылса, ондағы бағалы балық — сазан азайып, түбін...
Ескерген ескісін сақтайды,
Ел болған естісін сақтайды.
Ел болған естісін сақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бұрыннан бар, сыналған, пайдалы нәрсені тастамай, қадірлейді; ал...
Көпке тентек - Құдайға шет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көпшілікке қырсық, тентек адам өзін ғана емес, айналасындағы жұртты да...
Жаманды ел ішінен жау алады.
**Негізгі мағынасы** «Жаманды ел ішінен жау алады» деген мақалдың тура мағынасы — әлсіз, берекесі кеткен, ішкі ынтымағы...
Елді ер теңестіреді.
**Негізгі мағынасы** «Елді ер теңестіреді» деген мақалдың тура мағынасы — халықтың, жұрттың жағдайын түзеп, абыройын кө...
Көп ел - сарқылмас көл.
**Негізгі мағынасы** Көп ел болса, күш те, береке де таусылмайды деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада «көл» суы сарқыл...
Ер туып, жоқ елді бар қыла алмайды,
Ел болса, ер туғызбай тұра алмайды.
Ел болса, ер туғызбай тұра алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жалғыз туған ер азаматтың күші жетсе де, елсіз жерде үлкен іс бітіре а...
Кеңесті ел кемімес.
**Негізгі мағынасы** «Кеңесті ел кемімес» деген мақалдың тура мағынасы — ақылдасқан, бірлесіп шешім қабылдаған ел әлсір...
Ерден ердің кемдігі болса да,
Елден елдің кемдігі болмайды.
Елден елдің кемдігі болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ер азаматтың бойында мін, кемшілік болуы мүмкін, ал тұтас елдің кем...
Бірлік қайда болса, еркіндік сонда,
Еркіндік қайда болса, елдік сонда.
Еркіндік қайда болса, елдік сонда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бірлік бар жерде еркін өмір сүруге мүмкіндік туады, ал еркіндік орнаға...
Ұзын елдің үйіріне,
Қысқа елдің қиырына кетті.
Қысқа елдің қиырына кетті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адамның ұзын елдің үйіріне де, қысқа елдің қиырына да кетуі. Астарл...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Жеті атасын білмеген - жетесіз.
**Негізгі мағынасы** Жеті атасын білмеген адамды халық «жетесіз» деп сынайды. Мұндағы тура мағынасы — өз тегін, ата-баба...
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
«Халық туралы» мақал-мәтелдер – елдің рухын, бірлік пен ынтымақтың қадірін, жұрттың мінез-құлқы мен ортақ жауапкершілігін бейнелейтін нақыл сөздер топтамасы. Бұл санатта көптің күші, қауымның абыройы, татулық пен тәртіп секілді ұғымдар ұрпаққа өнеге болып айтылады.
Мұндағы мақалдар халықтың өмір тәжірибесінен туған: ел басқару, ағайын арасы, қоғамдық келісім, әділдік пен намыс мәселелерін астарлап жеткізеді. Оқырман бұл бөлімнен ұлттық дүниетанымды танып, қоғамға пайдалы ойды қысқа сөйлеммен түйіндеуге көмектесетін сөз маржанын табады.
Мұндағы мақалдар халықтың өмір тәжірибесінен туған: ел басқару, ағайын арасы, қоғамдық келісім, әділдік пен намыс мәселелерін астарлап жеткізеді. Оқырман бұл бөлімнен ұлттық дүниетанымды танып, қоғамға пайдалы ойды қысқа сөйлеммен түйіндеуге көмектесетін сөз маржанын табады.