Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.1K
Қаралым
278
Орташа
Сұрыптау:
Шаруаның иті де ұрғашы болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шаруаға қажет иттің ұрғашы болғаны дұрыс деген ой. Астарлы мағынасы —...
Биыл ізі болса,
Келер жылы өзі болады.
Келер жылы өзі болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің, бастаған істің үзілмей жалғасуының нәтижесін айтады. Егер биыл бір нәрсенің ізі...
Қорасында айыры жоқтың
малға қайырымы жоқ.
малға қайырымы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Қорасында айыры жоқтың малға қайырымы жоқ дегені — мал баққан адамның шаруасына сай құралы, қамы ме...
Мал тұяғы - қазына.
**Негізгі мағынасы** «Мал тұяғы - қазына» деген мақалдың тура мағынасы — малдың тұяғы, яғни жүрісі мен саны шаруаның ба...
Оттай орақшы, жаудай қарақшы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбек адамының бейнесін өте өткір салыстыру арқылы береді. «Оттай орақшы» дегені — ширақ,...
Қашпаған қашардың уызына қаратып.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істің әлі толық бітпегенін, бірақ оның болашағы барын білдіреді. Тура мағынада қашпағ...
Жердің сәні - егін, ердің сәні - білім.
**Негізгі мағынасы** Жердің көркі мен берекесі егінмен көрінеді: жер жыртылып, дән себілсе, ол адамға ырыс береді, тірші...
Берсе - қолынан, бермесе - жолынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жомарттығы мен сараңдығын салыстырады. Егер біреу қолындағы барын берсе, яғни көм...
Мал тұяғы - қазына.
**Негізгі мағынасы** Мақалдың тура мағынасы: малдың тұяғы — шаруаның берекесі, күнкөрістің көзі. Астарлы мағынасы: төрт...
Білім алып құрасын,
Еңбек етіп сұрасын.
Еңбек етіп сұрасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға тілек пен мақсаттың орындалуы бос сөзбен емес, білім мен еңбек арқылы келетінін ай...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.