«Шаруаның иті де ұрғашы болсын.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — шаруаға қажет иттің ұрғашы болғаны дұрыс деген ой. Астарлы мағынасы — үй-ішіндегі, мал-жанға жақын қызметте ұрғашы мал мен жануар көбіне өсім, береке әкеледі. Халық шаруашылықта тек күшке емес, көбейіп, өрістейтін, пайдасы ұзаққа жететін нәрсеге мән берген. Яғни, істің берекесі мен жалғасы маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ит» — жай күзетші ғана емес, үй шаруасына араласатын тірек күштің бейнесі. «Ұрғашы» сөзі көбейту, өсіру, ұрпақ жалғастыру ұғымын аңғартады. Сондықтан мақал мал шаруасына да, жалпы берекелі тіршілікке де қатысты айтылады. Образ арқылы халық «пайдасы тұрақты, өсімі бар нәрсе құнды» деген ойды жеткізген.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазіргі заманда бұл мақалды тек малға емес, кез келген іске қолдануға болады. Мысалы, біреу бизнес ашқанда қысқа табыс емес, ұзақ мерзімде өсіп, қайталанып пайда әкелетін жолды таңдаса, осы мақалдың мәні көрінеді. Яғни, бүгінгі нәтиже емес, ертеңгі береке де есепке алынуы керек.