Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
189.7K
Қаралым
178
Орташа
Сұрыптау:
Қолы қимылдағанның ауызы қимылдар.
**Негізгі мағынасы** Қолы қимылдағанның ауызы қимылдар — еңбек еткен адам ғана өз несібесін тауып, қарнын тойдырады деге...
Таздың шашы өспес,
Айдапсалдың малы өспес.
Айдапсалдың малы өспес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы қарапайым: таз адамның шашы өспейтіні сияқты, «айдапсал» деген, яғни қол...
Оймақ пішсең де, ойлап піш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген істі асықпай, алдын ала ойланып істеу керек дегенді білдіреді. Тіпті ең шағын...
Құнан атқа жеткізер,
Ат мұратқа жеткізер.
Ат мұратқа жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Құнан — әлі толық үйретіліп, баптала бастаған жас жылқы. Мақалдың тура мағынасы: жас ат біртіндеп б...
Ебептен - себеп ,
Балшықтан - мұрат .
Балшықтан - мұрат .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген істің өз ыңғайы, жолы, амалы табылса, көздеген мақсатқа жетуге болатынын білді...
Айыр - пішен қасында,
Кісен - кереге басында.
Кісен - кереге басында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: айыр пішеннің жанында тұрады, ал кісен керегенің басында ілулі тұр. Аст...
Сынық ине, сыдырым таспа бермес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сынық ине де, сыдырым таспа да дұрыс іске жарамайды. Астарлы мағынасы —...
Малдың жайын баққан білер,
Оттың жайын жаққан білер.
Оттың жайын жаққан білер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің шын жайын оны істеп жүрген адам ғана толық түсінетінін айтады. Тура мағынасында...
Кедейдің етегіндегі бидайды тізесі қағып төгеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам азын-аулақ бидайын етегіне салып алып келе жатқанда, жүріс-т...
Тақыр жерге шөп шығарған.
**Негізгі мағынасы** «Тақыр жерге шөп шығарған» деген сөз — мүмкін емеске жақын істі атқарған, жоқтан бар жасаған, қиын...
Алтын тапқан адам аштан өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда тосын, тіпті қайшылықты сияқты көрінеді: алтын тапқан адам неге аштан ө...
Жүйрік атқа жал бітпес,
«Тәк-тәкке» мал бітпес.
«Тәк-тәкке» мал бітпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік аттың жалын біреу тек қана айтумен өсіре алмайды, ал мал да «тәк...
Арту-арту құм келсе,
Атан тартар бүгіліп.
Атан тартар бүгіліп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көп құм артылғанда, ауыр жүктің салмағын атан түйе ғана тарта алады, ол...
Шар болат шоқта шыңдалады.
**Негізгі мағынасы** Шар болат шоқта шыңдалады — адам да, мінез де, қабілет те қиындық пен сынақ арқылы жетіледі деген с...
Тамыздығын тапсаң, тас та жанады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дұрыс амалын, от тұтататын тұтандырғышын тапсаң, тастай қатты нәрсенің...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.