Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
296K
Қаралым
279
Орташа
Сұрыптау:
Жақсы жұмыс жанға тыныш.
**Негізгі мағынасы** Жақсы істелген жұмыс адамның көңілін орнықтырып, жанын тыныштандырады. Адам өз еңбегін шын ықыласпе...
Құдықтан су ішкен,
Қазғанға рахмет айтады.
Қазғанға рахмет айтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің қадірін білуді үйретеді. Құдықтан су ішкен адам сол құдықты қазған еңбектің арқа...
Сауыны аздың жазы қысқа.
**Негізгі мағынасы** «Сауыны аздың жазы қысқа» деген мақалдың тура мағынасы — сауын малы аз үйдің жаз бойы алатын сүті...
Бейнетің қатты болса,
Тапқаның тәтті болар.
Тапқаның тәтті болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің, қиындықпен келген істің қадірі жоғары болатынын айтады. Адам қанша бейнет көріп...
Адам зоры - тоғын,
Жылқының зоры - соғым.
Жылқының зоры - соғым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың ең қажетті, ең қадірлі тұсын салыстырады. «Адам зоры — тоғын» дегені — ад...
Семірген сайын тауықтың арты бітер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауық семірген сайын оның арты бітеліп, қозғалысы ауырлайтыны. Астарлы...
Түйе алпыс күн аштыққа,
Отыз күн шөлдікке шыдайды.
Отыз күн шөлдікке шыдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал түйенің төзімділігін мысал етіп, шыдам мен сабырдың қадірін көрсетеді. Тура мағынасында т...
Жарамды киім тапсаң, жалаңашқа жап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қолыңда жарамды, артық киім болса, оны жалаңаш жүрген адамға бер деген...
Алтын қайшы пішкенге жақсы,
Алтын қасық ішкенге жақсы.
Алтын қасық ішкенге жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр бұйымның да, әр істің де өз орнында бағалы екенін білдіреді. Қайшы — киім пішу, қию, т...
Еккен орар, берген алар.
**Негізгі мағынасы** «Еккен орар, берген алар» деген мақал еңбектің өтеуін, жақсылықтың қайтарымын білдіреді. Тура мағы...
Айтпаса, жүректен кетеді,
Тартпаса, білектен кетеді.
Тартпаса, білектен кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішіндегі ой, өкпе, реніш немесе ойға түйген сөз уақытында айтылмаса, жүректе жаты...
Шөп болса да, көп болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шөп аз болса да, көп болып шықсын деген тілек. Астарлы мағынасы — бар...
Еріншектің қолы жетпейді,
Үлгісіз нұсқа бітпейді.
Үлгісіз нұсқа бітпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еріншек адам іске қолы тие бермейтінін, сондықтан қалаған мақсатына да жете алмайтынын бі...
Өнімсіз іске өңмендеме.
**Негізгі мағынасы** Өнімсіз іске өңмендеме дегені — пайдасы жоқ, нәтижесіз, бос әуреге салынба деген ескерту. Мұнда ада...
Суыртпақтап жинаған,
Сорлыға көйлек шығады.
Сорлыға көйлек шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аз-аздан, үнемдеп, біртіндеп жиған дүниенің де ақыры кәдеге жарайтынын білдіреді. Тура ма...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.