Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.6K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Ердің асылы күшінен білінеді,
Әйелдін, асылы ісінен білінеді.
Әйелдін, асылы ісінен білінеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы көрінісімен емес, нақты ісімен бағалау керек деген ойды білдіреді. Ер азам...
Ұрыншақ атта жол болмас,
Көңілшек жанда мал болмас.
Көңілшек жанда мал болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұрыншақ, тынымсыз ат ұзақ жолға жарамайды; көңілшек, тұрақсыз адам да м...
Еріншек түске дейін ұйықтайды,
Кешке дейін есінейді.
Кешке дейін есінейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еріншектік пен жалқаулықтың адамды кері тартып, уақытын зая кетіретінін білдіреді. Тура м...
Пайдасыз бұлт теңізге жауады.
**Негізгі мағынасы** «Пайдасыз бұлт теңізге жауады» деген мақалдың тура мағынасы — бұлттан түскен жаңбыр теңізге құйылы...
Қақылдаған тауық тумай қоймас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қақылдап, жиі шақырған тауық ақыры жұмыртқалап, балапан шығарады. Астар...
Дәулет есіктен, бала бесіктен кіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ырыс-береке, дәулет үйге есік арқылы кіреді, ал бала бесіктен өсіп-өн...
Су түбінде ақбалық,
Аузыма сал балық.
Аузыма сал балық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуден дайын нәрсе күтуді, еңбек етпей олжаға кенелуді аңсауды білдіреді. Тура мағынасы...
Бекерден бекер жатқаннан Тәңір безер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды бос жатудан, еріншектіктен, еш іске жарамайтын салғырттықтан тыяды. Тура мағынасын...
Жеріне қарай астығы.
**Негізгі мағынасы** «Жеріне қарай астығы» деген мақал жердің құнары мен жағдайына қарай өнім де әртүрлі болатынын білд...
Атасы жер жырта білмегеннің,
Баласы тұқым себе білмейді.
Баласы тұқым себе білмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жер жыртуды білмеген адам егін салудың да жөнін үйрете алмайды. Астарл...
Жатқан тастың астымен су ақпайды.
**Негізгі мағынасы** «Жатқан тастың астымен су ақпайды» деген мақалдың тура мағынасы — қозғалмай жатқан тастың астынан...
Еңкейгеннің еңсесін еңбек көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам еңкейіп, шаршап, әлсіреп тұрса да, еңбек оны қайта сергітіп, жіге...
Малды тауысам десең, пұл қыл,
Астықты тауысам десең, ұн қыл.
Астықты тауысам десең, ұн қыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малды түгел жұмсағың келсе, оны ақшаға айналдыр, ал астықты тауыса пай...
Бақыр іздеген тақыр табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бақыр іздеген адам тақыр жерден де бақыр табады. Астарлы мағынасы: адам...
Малды жерден сұра,
Не аққан терден сұра.
Не аққан терден сұра.
**Негізгі мағынасы** Мақалдың тура мағынасы: малдың, ырыс-несібенің, байлықтың өзі жерден өсіп-өнбейді, оған адам еңбег...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.