Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
190.7K
Қаралым
179
Орташа
Сұрыптау:
Сақырлаған сары аязда
Сары қамысты қыста,
Малыңа сая, өзіңе үй болады.
Сары қамысты қыста,
Малыңа сая, өзіңе үй болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыстың қақаған суығында, қатты аязда қамыс та үлкен пайдаға жарайтынын айтады. Тура мағын...
Малы көптің қайғысы көп.
**Негізгі мағынасы** «Малы көптің қайғысы көп» деген мақалдың тура мағынасы — малы көп адам шаруасын көбірек ойлап, көб...
Тары болса, тауық табылады.
**Негізгі мағынасы** Тары болса, тауық табылады деген мақалдың тура мағынасы — тарысы бар үйге тауық келеді, яғни құсқа...
Әлсіз ат - сүріншек,
Ақымақ адам - еріншек.
Ақымақ адам - еріншек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен мінезді салыстырып, әлсіздік пен кемшіліктің салдарын көрсетеді. Тура мағынасынд...
Арамдық қып ішкен ас,
Ішіңе барып, болар тас.
Ішіңе барып, болар тас.
**Негізгі мағынасы** Арам жолмен табылған немесе біреудің ақысына, обалына қалған ас адамның бойына сіңіп, береке бермей...
Сарман тауда салқын жоқ,
Саналы ерде ұйқы жоқ.
Саналы ерде ұйқы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: биік таудың табиғаты салқын болмай, кейде ыссы да, жайсыз да болуы мүмк...
Ас қадірін білмесең,
Ашаршылықта білерсің.
Ат қадірін білмесең,
Жаяуқалғанда білерсің.
Ашаршылықта білерсің.
Ат қадірін білмесең,
Жаяуқалғанда білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдегі бағалы нәрсенің қадірін бар кезде білу керегін айтады. Ас адамның тіршілігіне ке...
Қара судан қаймақ алған.
**Негізгі мағынасы** «Қара судан қаймақ алған» деген мақал өте қиын, қолайсыз, пайдасыз көрінген жерден де бір олжа, иг...
Өлген сиыр сүтті.
**Негізгі мағынасы** «Өлген сиыр сүтті» деген мақалдың тура мағынасы жоқтың өзінде пайда іздеу секілді естіледі. Астарл...
Жолы шаң, қолы қан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жолында талай қиындық, күрес, бейнет болғанын білдіреді. Тура мағынада «жолы шаң»...
Жалқау жатып ішер, отырып ұйықтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалқау адамның еңбектен қашып, босқа уақыт өткізетінін білдіреді. «Жатып ішер» — өзі жұмы...
Сиыр жисаң, тарлан жи.
**Негізгі мағынасы** Сиыр жисаң, тарлан жи — мал алсаң, көпке пайдасы мол, тұқымы мықты, күтімі жеңіл, сүті мен еті бере...
Тұзсыз ас ауқат болмас ішкенменен,
Май түспес қара суды піскенменен.
Май түспес қара суды піскенменен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дәмі жоқ, нәрі жоқ ас адамды тойдырғанымен, шын мағынасында қуат берме...
Еңкейгеннің еңсесін еңбек көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам еңкейіп, шаршап, әлсіреп тұрса да, еңбек оны қайта сергітіп, жіге...
Ғұмырыңды ұзартқың келсе, ағаш ек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам ұзақ өмір сүргісі келсе, ағаш отырғызуы керек деген ой. Астарлы м...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.