Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
139.4K
Қаралым
313
Орташа
Сұрыптау:
Еліне қарай бөркі.
**Негізгі мағынасы** «Еліне қарай бөркі» деген мақал әр адамның өз ортасына, елінің салт-дәстүрі мен тұрмыс-тіршілігіне...
Өзге елге ұл болғанша,
Өз еліңе құл бол.
Өз еліңе құл бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған елдің қадірін бәрінен биік қояды. Тура мағынасында: басқа жұртта сыйлы, беделді ада...
Қасықпен көлді құрта алмайсың,
Қастықпен елді құрта алмайсың.
Қастықпен елді құрта алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай қасықпен үлкен көлдің суын тауыса алмайсың. Астарлы мағынасы...
Назыңды ер көтерер,
Ер көтермесе, ел көтерер.
Ер көтермесе, ел көтерер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер-азаматтың жүк көтерер, қолдау көрсетер тірек болатынын айтады. Біреудің назын, өкпе-ре...
Қой еркесі - серке,
Ел еркесі - ер.
Ел еркесі - ер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, қойды бастап жүретін, бағыт көрсететін серке қалай қымбат болс...
Елді іс біріктіреді, сөз бұзады.
**Негізгі мағынасы** Елдің басын қосатын нәрсе — ортақ іс, ортақ мақсат, бірлескен еңбек. Ал орынсыз, араздық тудыратын...
Жұртымның жұртында қалайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның туған еліне, өз жұртына адал болып, сол ортада өмір сүргісі келетінін білдіреді....
Жар құласа, жайын өледі.
**Негізгі мағынасы** «Жар құласа, жайын өледі» мақалы сырттай қарағанда табиғат құбылысын суреттегендей көрінеді, бірақ...
Күшке күш қосылса - құп,
Елге ел қосылса - құт.
Елге ел қосылса - құт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір күшке екінші күш қосылса, ол күшейеді; бір елге екінші ел қосылса,...
Кедей елдің көшбасшысы көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тұрмысы төмен, жағдайы әлсіз елде басшылыққа ұмтылатын, сөзін өткізіп,...
Елге ел қосылса- құт,
Елден ел айырылса - жұт.
Елден ел айырылса - жұт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір елге тағы бір ел, ру не қауым қосылса, елдің күші артып, тұрмысы т...
Үйден ұзап шықсаң,
Қатыныңа қадірің артады.
Ауылдан ұзап шықсаң,
Жақыныңа қадірің артады.
Қатыныңа қадірің артады.
Ауылдан ұзап шықсаң,
Жақыныңа қадірің артады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қадірі мен жақындарының бағасы арақашықтықта айқынырақ сезілетінін білдіреді. Үйд...
Жылқының басы мың қаладан қайтады.
**Негізгі мағынасы** Жылқының басы мың қаладан қайтады деген мақал адамды туған жері мен үйренген ортасынан жырақтатсаң...
Тамыр тартқан тарықпас.
**Негізгі мағынасы** Тамыр тартқан тарықпас деген мақалдың тура мағынасы — адам өз тамырын, шығу тегін, туыстық және елд...
Ел артындағы шаң жұтар,
Ел алдындағы май жұтар.
Ел алдындағы май жұтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі адамның орнын, еңбегі мен беделіне қарай көретін құрметті білдіреді. Тура мағ...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.