Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
91K
Қаралым
204
Орташа
Сұрыптау:
Жоқшысы жоқ ел жетім.
**Негізгі мағынасы** «Жоқшысы жоқ ел жетім» деген мақал елдің сөзін сөйлейтін, мұңын мұңдайтын, қамын ойлайтын адамы бо...
Ағаш бір жерде өседі.
**Негізгі мағынасы** «Ағаш бір жерде өседі» деген мақал адамға өз орнын, өз топырағын, өз ортасын қадірлеуді меңзейді....
Өзен көлге, көл елге құяды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өзеннің суы көлге құяды, ал көлдің берекесі елге жетеді деген табиғи б...
Елсізде ит те жолдас.
**Негізгі мағынасы** Елсіз жерде адамға серік те, қорған да аз болады. Мақалдың тура мағынасы — иесіз, жұртсыз жерде итт...
Ел артындағы шаң жұтар,
Ел алдындағы май жұтар.
Ел алдындағы май жұтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі адамның орнын, еңбегі мен беделіне қарай көретін құрметті білдіреді. Тура мағ...
Ел қауымдасса, ер болады,
Ер қауымдасса, ел болады.
Ер қауымдасса, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ел болып, жұрт болып бірігіп әрекет етсе, сол қауымның ішінен қайратты...
Жар құласа, жайын өледі.
**Негізгі мағынасы** «Жар құласа, жайын өледі» мақалы сырттай қарағанда табиғат құбылысын суреттегендей көрінеді, бірақ...
Молалы жерде көл болар,
Көлді жерде ел болар.
Көлді жерде ел болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мол, құнарлы, берекелі жерде тіршілік те көркейетінін білдіреді. Тура мағынасы бойынша, с...
Көл азса, сазаны кетіп, табаны қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көлдің суы тартылып, бұзылса, ондағы бағалы балық — сазан азайып, түбін...
Елге ел қосылса- құт,
Елден ел айырылса - жұт.
Елден ел айырылса - жұт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір елге тағы бір ел, ру не қауым қосылса, елдің күші артып, тұрмысы т...
Үйден ұзап шықсаң,
Қатыныңа қадірің артады.
Ауылдан ұзап шықсаң,
Жақыныңа қадірің артады.
Қатыныңа қадірің артады.
Ауылдан ұзап шықсаң,
Жақыныңа қадірің артады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қадірі мен жақындарының бағасы арақашықтықта айқынырақ сезілетінін білдіреді. Үйд...
Кедей елдің көшбасшысы көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тұрмысы төмен, жағдайы әлсіз елде басшылыққа ұмтылатын, сөзін өткізіп,...
Еңбек ерлікке жеткізер,
Ерлік елдікке жеткізер.
Ерлік елдікке жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің адамды биікке көтеретінін айтады. Адам адал еңбек етіп, табандылық танытса, ол т...
Қартайсаң да өлімді ойлама,
Еліңді ойла.
Еліңді ойла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қартайған шақта да өз басының қамына ғана берілмей, елінің болашағын ойлауға үндей...
Қасықпен көлді құрта алмайсың,
Қастықпен елді құрта алмайсың.
Қастықпен елді құрта алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай қасықпен үлкен көлдің суын тауыса алмайсың. Астарлы мағынасы...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.