Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
114.7K
Қаралым
257
Орташа
Сұрыптау:
Беліңнің мықтысы бір басыңа,
Еліңнің мықтысы бір ғасырға.
Еліңнің мықтысы бір ғасырға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жеке күші мен елдің күшін салыстырып тұр. Белі мықты адам өз тіршілігін өзі көтер...
Жар құласа, жайын өледі.
**Негізгі мағынасы** «Жар құласа, жайын өледі» мақалы сырттай қарағанда табиғат құбылысын суреттегендей көрінеді, бірақ...
Елге ел қосылса- құт,
Елден ел айырылса - жұт.
Елден ел айырылса - жұт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір елге тағы бір ел, ру не қауым қосылса, елдің күші артып, тұрмысы т...
Елді іс біріктіреді, сөз бұзады.
**Негізгі мағынасы** Елдің басын қосатын нәрсе — ортақ іс, ортақ мақсат, бірлескен еңбек. Ал орынсыз, араздық тудыратын...
Елсізде ит те жолдас.
**Негізгі мағынасы** Елсіз жерде адамға серік те, қорған да аз болады. Мақалдың тура мағынасы — иесіз, жұртсыз жерде итт...
Молалы жерде көл болар,
Көлді жерде ел болар.
Көлді жерде ел болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мол, құнарлы, берекелі жерде тіршілік те көркейетінін білдіреді. Тура мағынасы бойынша, с...
Қасықпен көлді құрта алмайсың,
Қастықпен елді құрта алмайсың.
Қастықпен елді құрта алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай қасықпен үлкен көлдің суын тауыса алмайсың. Астарлы мағынасы...
Күшке күш қосылса - құп,
Елге ел қосылса - құт.
Елге ел қосылса - құт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір күшке екінші күш қосылса, ол күшейеді; бір елге екінші ел қосылса,...
Елін сатып асаған,
Екі-ақ күн жасаған.
Екі-ақ күн жасаған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз елін, халқын сатып, опасыздықпен пайда тапқан адамның бақыты ұзақ болмайтынын білдіред...
Ел қауымдасса, ер болады,
Ер қауымдасса, ел болады.
Ер қауымдасса, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ел болып, жұрт болып бірігіп әрекет етсе, сол қауымның ішінен қайратты...
Қой еркесі - серке,
Ел еркесі - ер.
Ел еркесі - ер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, қойды бастап жүретін, бағыт көрсететін серке қалай қымбат болс...
Кедей елдің көшбасшысы көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тұрмысы төмен, жағдайы әлсіз елде басшылыққа ұмтылатын, сөзін өткізіп,...
Ер еңбегі елге ортақ.
**Негізгі мағынасы** Ер адамның, яғни елге қызмет ететін азаматтың еңбегі жеке басының ғана игілігі емес, бүкіл халыққа...
Жылқының басы мың қаладан қайтады.
**Негізгі мағынасы** Жылқының басы мың қаладан қайтады деген мақал адамды туған жері мен үйренген ортасынан жырақтатсаң...
Қартайсаң да өлімді ойлама,
Еліңді ойла.
Еліңді ойла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қартайған шақта да өз басының қамына ғана берілмей, елінің болашағын ойлауға үндей...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.