Ақылды мен ақымақ туралы 1541

Ақылды мен ақымақ туралы қазақ мақал-мәтелдері ой мен мінезді салыстырып, өмірлік сабақ береді.

1541
Мақал-мәтел
251.7K
Қаралым
163
Орташа
Жетесізге сөз өтпейді.
**Негізгі мағынасы** «Жетесізге сөз өтпейді» деген мақал ақылсыз, түсінгісі келмейтін, өз дегенінен қайтпайтын адамға қ...
LAT 74
Оқсыз мылтық - таяқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы өте қарапайым: оқ салынбаған мылтық қару ретінде жарамсыз, ол тек таяқ с...
LAT 55
Өзінің парқын білген
Өзгенің нарқын біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз қадірін, шама-шарқын, орнын дұрыс түсінсе, басқа біреудің де қадірін бағалай...
LAT 52
Өзінің парқын білген
Өзгенің нарқын біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең алдымен өз қадірін, шама-шарқын, орнын дұрыс тануы керегін айтады. Өзінің пар...
LAT 15
Тіл - тіліп түсер наркескен,
Сөз - өткір жебе тау тескен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тіл мен сөздің қуатын өте әсерлі көрсетеді. Тіл дұрыс қолданылса — адамға пайда, жөн сілт...
LAT 13
Жетесізге сөз өтпейді.
**Негізгі мағынасы** «Жетесізге сөз өтпейді» деген мақал ақылы кем, түсінігі таяз, ойға тоқтамайтын адамға қанша айтсаң...
LAT 5
Соқыр тауыққа бәрі бидай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көзі көрмейтін тауыққа алдына түскеннің бәрі бидай сияқты көрінеді. Аст...
LAT 5
Досы көпті жау алмайды,
Ақылы көпті дау алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп досы бар адамға жау шабуыл жасай алмайды, ал ақылы мол адамды дау-...
LAT 4
Тентектің тобасы болмас,
Ақымақтың обасы болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тентек, тәртіпсіз адамның ісі оңға баспайтынын, ал ақымақтың қылығы өзіне де, өзгеге де к...
LAT 4
Жалғыз шапқан ат жүйрік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жарыста немесе шабанда ат жалғыз шапса, жолы ашық болып, бөгетсіз жүйрі...
LAT 2
Естімеген елде көп,
Есек мінген сарт та көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір елде бұрын-соңды естілмеген, күтпеген нәрсе көп болады деген ой. А...
LAT 0

Ең көп оқылған

Тышқан көтін көріп жаралы болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқанның арт жағын көріп, соған жарақат алғандай болуы. Астарлы мағын...
LAT 1K
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
4 LAT 866
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
LAT 848
Әрлі болғанша, арлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы сұлулығы мен сән-салтанатынан гөрі, ішкі тазалығы мен адамгершілігі маңыз...
1 LAT 782
Сөздің көркі — мақал,
Ердің көркі - сақал.
Сақалы жоқ көселер - қасабалы тоқал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің сәні мен ойдың мәні қысқа, ұтқыр айтылған мақал-мәтелде екенін көрсетеді. Яғни, жа...
LAT 717
Бұл санатта ақылды мен ақымақты салыстыратын қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Мұнда ақылдың қадірі, білім мен парасаттың күші, сондай-ақ асығыстық пен надандықтың зияны қысқа да нұсқа сөзбен айтылады.

Аталған мақалдар адамның мінезін түзеп, дұрыс шешім қабылдауға жетелейді: сабыр, тыңдай білу, еңбекқорлық, тілге сақтық сияқты құндылықтарды дәріптейді. Сонымен бірге ақылсыздықтың салдары, мақтаншақтық пен қырсықтықтың түбі опық жегізетіні ескертіледі.

Бұл бөлімдегі нақылдар күнделікті өмірде, тәрбиеде, оқу мен жұмыста ойды ұштап, сөзді көркем жеткізуге көмектеседі. Ақылдыға өнеге, ақымаққа ескерту болатын даналық сөздерді осы жерден табасыз.